Theo Chương trình phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia, mỗi năm có khoảng 40.000 người Việt Nam chết có nguyên nhân từ thuốc lá. Hiện nay, tình trạng học sinh hút thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha rất phổ biến. Với lứa tuổi học sinh khi hút một trong các loại trên sẽ dễ gặp phải những căn bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập và tương lai.
Chỉ với 120.000 – 150.000 đồng, học sinh dễ dàng sở hữu một “phiên bản” thuốc lá điện tử với đủ hình dạng có thể mang vào lớp, bỏ ngay trên bàn học mà không bị phát hiện. Tác hại của thuốc lá điện tử đã được cảnh báo rất nhiều và hầu hết sản phẩm này trên thị trường được khảo sát là không rõ nguồn gốc xuất xứ và không được phân phối qua các kênh chính thống. Sử dụng thuốc lá điện tử còn là nguy cơ khiến HS gia nhập các băng nhóm thanh thiếu niên, gia tăng tình trạng cô lập và bắt nạt học đường, gây nhiều bất ổn trong trường học.
Trong thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha đều chứa các chất độc hại, trong đó có chất nicotine là chất gây nghiện. Khi hút, khói thuốc hít vào tạo điều kiện đưa các chất độc hại này theo đường miệng vào bên trong cơ thể. Các chất độc hại tích tụ dần, phá hủy các tế bào, gây nên những bệnh nguy hiểm. Điển hình nhất là các bệnh về phổi như: lao phổi, ung thư phổi, tràn dịch màng phổi, viêm phế quản phổi… Ngoài ra, nó còn gây các bệnh về tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này và gây nên những biến chứng nguy hiểm khác”.
Ở độ tuổi học sinh, thể trạng của các em chưa phát triển toàn diện, cơ thể không đủ kháng thể để chống lại những tác nhân độc hại từ khói thuốc lá. Do đó, các em sẽ mắc các bệnh cao hơn nhiều so với những người trưởng thành hút thuốc.
Các loại thuốc lá không chỉ tác động đến cơ thể, sức khỏe các em mà còn ảnh hưởng xấu đến tinh thần và trí lực của học sinh. Đặc biệt, trong thuốc lá có chất nicotin gây nghiện, nó tác động trực tiếp đến hệ thần kinh còn non nớt của các em. Đa số những em học sinh hút thuốc lá thường bị thay đổi tâm tính, từ hiền lành, chăm học, ngoan ngoãn trở nên cộc cằn, thô lỗ, dễ dàng nổi cáu, thậm chí là nói dối, bỏ học, ăn cắp để có tiền mua thuốc hút.
Thuốc lá điện tử hay thuốc lá thế hệ mới đang ngày càng “xâm nhập” vào các trường học, gây ảnh hưởng xấu tới hành vi, lối sống, sức khỏe của học sinh. Do đó, để phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử các em cần hiểu rõ tác hại của thuốc lá đến sức khỏe và tinh thần để tránh xa đồng phát hiện, hỗ trợ, ngăn chặn hành vi hút thuốc lá điện tử của các bạn cùng trang lứa.
Các bậc phụ huynh nếu thấy những lọ tinh dầu, mùi thơm khác lạ trong phòng của các con hoặc trên quần áo, sách vở thì cần có biện pháp kiểm tra, phát hiện và kịp thời nhắc nhở. Gia đình cần phải thường xuyên quan tâm, chăm sóc, trò chuyện, tiếp cận sinh hoạt hằng ngày của con, đặc biệt là mối quan hệ của con mình với bạn bè. Khuyến khích con có lối sống lành mạnh, tham gia các hoạt động ngoại khóa… Đồng thời, các bậc phụ huynh phải có trách nhiệm và biện pháp ngăn chặn, hướng cho con mình sử dụng đồng tiền có hiệu quả.