“Quyền tự quyết về sinh sản trong một thế giới đang thay đổi”
Ngày 11 tháng 7 hằng năm được chọn là Ngày Dân số Thế giới – một dịp đặc biệt nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng quốc tế về các vấn đề dân số, sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới và phát triển bền vững.
Ngày Dân số Thế giới năm 2025 có chủ đề “Quyền tự quyết về sinh sản trong một thế giới đang thay đổi”. Đây là thông điệp chính thức được Văn phòng Quỹ Dân số Liên Hợp quốc tại Việt Nam công bố và được Bộ Y tế đưa vào Kế hoạch truyền thông dân số năm 2025 nhằm đẩy mạnh nhận thức cộng đồng về vai trò, quyền lợi và trách nhiệm trong vấn đề sinh sản.
Chủ đề năm nay nhằm nhấn mạnh quyền cơ bản của mỗi cá nhân, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên,được tiếp cận thông tin, dịch vụ y tế để chủ động, tự do và có trách nhiệm trong quyết định về sinh sản.
Hiện nay, trước các vấn đề dân số thực tiễn nảy sinh như: Mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc chưa thật sự bền vững, xuất hiện xu thế mức sinh xuống thấp; tỷ số giới tính khi sinh tuy đã giảm nhưng chưa về mức cân bằng tự nhiên; già hóa dân số nhanh, phân bố dân số, quản lý di dân chưa được chú trọng đúng mức… đòi hỏi phải có những đổi mới để giải quyết toàn diện, đồng bộ và căn bản hơn các vấn đề dân số.
Trên địa bàn Thành Phố Hà Nội mức sinh thay thế là 1,91 con/ phụ nữ, Tuổi thọ trung bình 76,5 tuổi. Tỷ số giới tính khi sinh 6 tháng đầu năm tại xã Kiều Phú 133 trẻ trai/100 trẻ gái.
Thực tế cho thấy, hàng triệu người trên khắp thế giới vẫn không thể có được số con như mong muốn – dù là nhiều hơn, ít hơn hay hoàn toàn không sinh con. Trong khi tỷ lệ sinh giảm đã và đang trở thành tâm điểm của truyền thông toàn cầu, thì phụ nữ và người trẻ lại thường xuyên bị đổ lỗi cho những thay đổi nhân khẩu học này. Thậm chí, một số chính phủ đã áp dụng nhiều chính sách nhằm khuyến khích giới trẻ đưa ra quyết định sinh sản phù hợp với mục tiêu quốc gia. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng thực sự nằm ở chỗ: quyết định sinh sản – khi nào, có con hay không, sinh với ai – lại đang bị xâm phạm ở nhiều nơi trên thế giới.
Để thực hiện có hiệu quả, tạo ra sự chuyển biến rõ nét và sự ổn định trong công tác dân số và phát triển, trong thời gian tới, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của các cấp chính quyền, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong triển khai các chính sách dân số trong tình hình mới. Cùng với đó, đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới, tăng cường đầu tư dịch vụ y tế, mở rộng dịch vụ dân số đến tận cơ sở, bảo đảm quyền tiếp cận cho mọi người dân, bảo vệ quyền sinh sản của mỗi người, khuyến khích kết hôn và sinh con đúng độ tuổi. Nâng cao chất lượng dân số; đưa tỷ số giới tính khi sinh dần về mức cân bằng tự nhiên; thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý, góp phần phát triển nhanh và bền vững.